Een netbeheerder is verplicht om iedereen aan te sluiten en stroom te transporteren. Op steeds meer plekken lukt dat niet meer. Er is te weinig ruimte op het net om alle aanvragen tegelijk te bedienen, en het bijbouwen van stations en kabels duurt jaren. Dat heet netcongestie.
Zit een gebied vol, dan doet de netbeheerder onderzoek en meldt hij het gebied aan als congestiegebied. Vanaf dat moment gaan nieuwe aanvragen voor extra vermogen op een wachtlijst. In het ene gebied geldt dat voor afname, in het andere voor teruglevering, en soms voor allebei. De volgorde is nu vooral de volgorde van binnenkomst. Er komt een kader dat gaat bepalen wie voorrang krijgt. EƩn netbeheerder kondigde in april 2026 aan dat hij per 1 juli 2026 stopt met het reserveren van capaciteit voor groei bij kleinverbruikers, en dat zijn prioriteringskader per 1 januari 2027 volgt.
Voor de ondernemer op die wachtlijst is dat geen technisch detail. Hij kan niet uitbreiden, niet elektrificeren en zijn wagenpark niet laden. De uitweg loopt via opslag, slimme sturing, een flexibel contract of capaciteit delen met de buren. Dat laatste gebeurt inmiddels ook echt: eind 2025 tekende een netbeheerder het eerste groepstransportcontract op een bestaand bedrijventerrein, waarbij twaalf bedrijven samen verdelen wat er is, omdat het net in die regio tot ongeveer 2035 vol zit.
Ook een bouwproject staat stil zonder aansluiting. Een wijk, een school of een hal die niet aangesloten kan worden, schuift op of wordt anders getekend, met een lagere energievraag of eigen opwekking als eis. Dat verandert de planning en soms het bestek, en dus wie er levert. Netcongestie is daarmee geen energieprobleem alleen, maar een bouwprobleem met een energieoorzaak.
Netcongestie is een van de weinige drempels met een eigen openbaar register. Modou leest de landelijke capaciteitskaart en de congestiegebieden die netbeheerders publiceren, plus hun nieuwsberichten en aanvraagvoorwaarden. Daarnaast komt de drempel terug in bekendmakingen, aanbestedingen en raadsstukken die Modou elke werkdag doorneemt.