Het voorbeeld: een eenvoudige woning
Alle maten hieronder zijn aangenomen, zodat je elke stap kunt narekenen. De woning is 8,0 m breed en 6,0 m diep, de goothoogte is 5,5 m en de nok ligt 2,0 m boven de goot (zadeldak, puntgevels aan de zijkanten).
Stap 1: bruto oppervlak per gevel
bruto voor- of achtergevel = breedte x hoogte = 8,0 x 5,5 = 44,0 m²
bruto zijgevel = diepte x goothoogte + 0,5 x diepte x hoogte punt
= 6,0 x 5,5 + 0,5 x 6,0 x 2,0 = 33,0 + 6,0 = 39,0 m²
totaal bruto = 2 x 44,0 + 2 x 39,0 = 166,0 m²
Stap 2: sparingen eraf
raam 1,2 x 1,5 = 1,80 m² raam 0,9 x 1,2 = 1,08 m² deur 1,0 x 2,3 = 2,30 m² pui 2,4 x 2,3 = 5,52 m²
De voorgevel heeft 3 ramen en 1 deur (5,40 + 2,30 = 7,70 m²), de achtergevel 2 ramen en de pui (3,60 + 5,52 = 9,12 m²), de linker zijgevel 2 kleine ramen (2,16 m²) en de rechter zijgevel 1 klein raam (1,08 m²). Samen 20,06 m² sparingen, dus 166,0 min 20,06 = 145,94 m².
Stap 3: dagkanten erbij
Draait de bekleding terug in de dagkant, dan komt daar oppervlak bij. Dat hangt af van het detail, dus controleer tekening en bestek. Als aanname: diepte van de dagkant 0,15 m, bekleding aan zijkanten en bovenkant, de onderkant is waterslag of dorpel en telt hier niet mee.
dagkant = (2 x hoogte + breedte) x diepte raam 1,2 x 1,5: (3,0 + 1,2) x 0,15 = 0,63 m² deur 1,0 x 2,3 (geen onderkant): (4,6 + 1,0) x 0,15 = 0,84 m² pui 2,4 x 2,3: (4,6 + 2,4) x 0,15 = 1,05 m² raam 0,9 x 1,2: (2,4 + 0,9) x 0,15 = 0,495 m²
Stap 4: netto te bekleden oppervlak
| Gevel | Bruto m² | Sparingen m² | Na sparingen m² | Dagkanten m² | Te bekleden m² |
|---|---|---|---|---|---|
| Voor | 44,00 | 7,70 | 36,30 | 2,73 | 39,03 |
| Achter | 44,00 | 9,12 | 34,88 | 2,31 | 37,19 |
| Zij links | 39,00 | 2,16 | 36,84 | 0,99 | 37,83 |
| Zij rechts | 39,00 | 1,08 | 37,92 | 0,50 | 38,42 |
| Totaal | 166,00 | 20,06 | 145,94 | 6,53 | 152,47 |
Van netto oppervlak naar bestelhoeveelheid
Nu komt het deel dat een tekening niet laat zien. Als aannames: een plank met een bedekkende breedte van 130 mm in handelslengtes van 4,8 m, regels hart op hart 600 mm, twee schroeven per kruising van plank en regel, en een snijverlies van 8 procent op de planken en 5 procent op de regels. Die twee percentages zijn voorbeelden. Snijverlies hangt af van het productformaat en de indeling van de gevel en moet van je leverancier komen of uit je eigen ervaring.
planken: 152,47 / 0,130 = 1.172,8 m, plus 8% = 1.266,7 m
1.266,7 / 4,8 = 263,9, dus 264 planken
regels: 145,94 / 0,600 = 243,2 m, plus 5% = 255,4 m
255,4 / 3,0 = 85,1, dus 86 lengtes van 3,0 m
schroeven: (1 / 0,130) x (1 / 0,600) x 2 = 25,6 per m²
25,6 x 152,47 = 3.910, plus 5% = 4.105
4.105 / 500 per doos = 8,2, dus 9 dozen
Dezelfde 152,47 m² wordt dus 264 planken, 86 regellengtes en 9 dozen schroeven. Extra regels rondom de sparingen en hoekprofielen zitten hier nog niet in; die werk je per opening en per hoek uit. Rondt altijd af op wat je kunt bestellen: hele lengtes, hele pakken, hele dozen.
Waarom je per gevel rekent
Reken per gevel en bewaar de tussenstappen. Verplaatst de architect een raam, dan pas je één regel aan in plaats van het hele totaal opnieuw te doen. Noteer bij elke gevel uit welke revisie van de tekening je hebt uitgetrokken, en welke aannames je hebt gebruikt voor de diepte van de dagkant. Zo kan een collega je berekening volgen zonder dat jij erbij bent.
Waar het vaak misgaat
- Dagkanten vergeten, of juist meetellen terwijl het detail een ander materiaal noemt.
- De punt van een puntgevel als rechthoek rekenen.
- Hoekprofielen en waterslagen als m² meetellen terwijl je ze in strekkende meters bestelt.
- Geen vaste regel voor kleine sparingen. Spreek er een af en leg die vast.
- Maten uit het bestek en van de tekening niet vergelijken. Spreken ze elkaar tegen, dan lees je Bestek en tekening spreken elkaar tegen.
Hoe Modou hierbij helpt
Modou haalt de netto oppervlakken en openingen uit het IFC-model en rekent per opbouw uit je eigen bibliotheek door naar planken, regels, schroeven en afronding op handelslengtes. Bij elke post zie je hoe hij is uitgerekend en op welke aannames hij rust, en jij keurt elke aanname goed. Lees hoe het werkt of start met je project.